Πρόσφατα η Ένωση Αποστράτων Αξιωματικών Αεροπορίας απέστειλε έγγραφο στον ΕΦΚΑ υποστηρίζοντας ότι προσδιορίζονται λανθασμένα οι κρατήσεις στις περιπτώσεις αυξημένης νέας σύνταξης ΕΦΚΑ –> Παρέμβαση ΕΑΑΑ στον ΕΦΚΑ
Το θέμα προέκυψε όταν οι ενδιαφερόμενοι συνάδελφοι με αύξηση σύνταξης παρατήρησαν ότι οι κρατήσεις Ν.3865 και περίθαλψης υπολογίζονταν επί της συνολικής νέας σύνταξης ΕΦΚΑ, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη η μείωση κατά 80% της αύξησης της σύνταξης.
Η παρανόηση οφείλεται στην ελλιπή κατανόηση της έννοιας της προσωπικής διαφοράς / αύξησης στη σύνταξη και στην πραγματικότητα αυτό είναι ένα σημείο όπου ο ΕΦΚΑ έχει κάνει (παραδόξως;) σωστά τη δουλειά του!
Α. ΤΡΟΠΟΣ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ / ΑΥΞΗΣΗΣ ΣΥΝΤΑΞΗΣ
Στην περίπτωση αυξημένης νέας σύνταξης ΕΦΚΑ το σημείο κλειδί είναι ότι ως νέα σύνταξη θεωρείται η αναπροσαρμοσμένη (πλήρης) σύνταξη με βάση το άρθρο 14 παρ. 1 του Ν.4387/16, την οποία θα λάβει ολοκληρωμένη ο δικαιούχος το έτος 2023.
Δηλαδή για να καθοριστεί η μείωση / αύξηση σύνταξης συγκρίνονται τα θεωρητικώς προβλεπόμενα (πλήρη) φορολογητέα ποσά της παλιάς και νέας σύνταξης, και όχι οι πραγματικά καταβαλλόμενες αποδοχές!
Τα φορολογητέα ποσά εξ’ ορισμού προκύπτουν μετά την αφαίρεση όλων των κρατήσεων (και της περίθαλψης), υπολογιζόμενων επί της αρχικής ακαθάριστης σύνταξης, όπως γινόταν μέχρι σήμερα με τις κρατήσεις στην παλιά σύνταξη ΓΛΚ.
1. Καθορισμός της προσωπικής διαφοράς (μικρότερη σύνταξη ΕΦΚΑ) σύμφωνα με την προβλεπόμενη σειρά υπολογισμών:
α. Μικτή σύνταξη ΓΛΚ → κρατήσεις → περίθαλψη → φορολογητέο ποσό.
↕ (σύγκριση)
β. Μικτή σύνταξη ΕΦΚΑ → κρατήσεις → περίθαλψη → φορολογητέο → καθορισμός προσωπικής διαφοράς → φόρος → πληρωτέο.
2. Καθορισμός της αύξησης (μεγαλύτερη σύνταξη ΕΦΚΑ) σύμφωνα με την προβλεπόμενη σειρά υπολογισμών:
α. Μικτή σύνταξη ΓΛΚ → κρατήσεις → περίθαλψη → φορολογητέο ποσό.
↕ (σύγκριση)
β. Μικτή σύνταξη ΕΦΚΑ → κρατήσεις → περίθαλψη → φορολογητέο → καθορισμός αύξησης → μείωση 80% → φόρος → πληρωτέο.
Β. ΠΙΘΑΝΕΣ ΑΙΤΙΕΣ ΠΑΡΑΝΟΗΣΗΣ
Είναι πολύ εύκολο να γίνει παρανόηση για το ύψος των κρατήσεων σε περίπτωση αύξησης σύνταξης με πιθανότερες αιτίες τις κάτωθι:
1. Κατά την εφαρμογή του μισθολογίου 2017 όντως οι νέες κρατήσεις υπολογίστηκαν επί των μειωμένων πραγματικών αποδοχών.
Όμως στην εφαρμογή νέου μισθολογίου προβλεπόταν σύγκριση επί των ακαθάριστων ποσών μισθών για τον καθορισμό προσωπικής διαφοράς ή αύξησης, αλλά αντίθετα στις συντάξεις προβλέπεται σύγκριση των φορολογητέων ποσών μετά τις κρατήσεις.
2. Είναι λάθος επιλογή του ΕΦΚΑ να αναγράφεται η μείωση αύξησης πριν από τις κρατήσεις.
Στη διπλανή εικόνα παρατίθεται ο ισχύων (λανθασμένος) τρόπος αναγραφής της σειράς των υπολογισμών, σε σχέση με τη σωστή σειρά όπως περιγράφεται στην ανωτέρω παρ. Α.2.β.
Εάν η μείωση αναγράφονταν στο τέλος δεν θα υπήρχε παρανόηση και η διαδικασία θα ήταν πιο σαφής.
Προσπάθησε βέβαια ο ΕΦΚΑ να προλάβει τυχόν παρερμηνείες αναγράφοντας το κείμενο:
“ΓΙΑ ΛΟΓΟΥΣ ΛΟΓΙΣΤΙΚΗΣ ΑΠΕΙΚΟΝΙΣΗΣ, ΣΤΗΝ ΚΑΤΩΤΕΡΩ ΑΝΑΛΥΣΗ ΑΠΟ ΤΟ ΝΕΟ ΠΟΣΟ ΑΦΑΙΡΟΥΝΤΑΙ ΤΑ 4/5 ΤΗΣ ΠΡΟΣΩΠΙΚΗΣ ΔΙΑΦΟΡΑΣ, ΗΤΟΙ: ….” αλλά δεν υπήρχε περίπτωση να εξηγηθεί μία τόσο περίπλοκη διαδικασία μόνο με μία φράση, όταν είναι δύσκολο να κατανοηθεί ακόμη και με ολόκληρο άρθρο!
Γ. ΕΠΕΞΗΓΗΣΗ ΕΝΗΜΕΡΩΤΙΚΟΥ ΣΥΝΤΑΞΗΣ ΕΦΚΑ
Υπολογισμός νέας αυξημένης σύνταξης ΕΦΚΑ με τη διαδικασία της παρ. Α.2.β. (παράδειγμα ανωτέρω εικόνας):
1. Σύνταξη ΕΦΚΑ = 2.805,07 – 280,51 (ΕΑΣ 10%) = 2.524,56 – 151,47 (Περίθαλψη 6%) = 2.373,09 € (φορολογητέο ποσό νέας σύνταξης).
2. Αυτό το ποσό (2.373,09 €) συγκρίνεται με το φορολογητέο ποσό της παλιάς σύνταξης (1.872,09 €) και αφαιρείται το 80% της διαφοράς, άρα η τελική σύνταξη είναι 2.373,09 – 80% x (2.373,09 – 1.872,09) = 2.373,09 – 80% x 501,00 = 1.972,29 €.
3. Τελικά η αύξηση που δίνεται είναι 1.972,29 – 1.872,09 = 100,20 €, η οποία είναι το 20% της συνολικής αύξησης των 501,00 €.
Υπενθυμίζεται ότι στις ανωτέρω παρ. Α.2 και Β.2 συγκρίνονται τα θεωρητικώς προβλεπόμενα πλήρη φορολογητέα ποσά και αυτή η διαδικασία είναι ο μοναδικός τρόπος για να γίνει η σύγκριση των δύο συντάξεων όπως προβλέπει ο νόμος, με υπολογισμό όλων των κρατήσεων επί του μικτού (πλήρους) ποσού νέας σύνταξης.
Δ. ΑΔΥΝΑΜΙΑ ΥΠΟΛΟΓΙΣΜΟΥ ΚΡΑΤΗΣΕΩΝ ΕΠΙ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΩΝ ΑΠΟΔΟΧΩΝ
Ο υπολογισμός των κρατήσεων επί των πραγματικών / μειωμένων αποδοχών δεν μπορεί να εφαρμοστεί από μαθηματικής άποψης, διότι προκύπτει ένας φαύλος κύκλος όπου το αποτέλεσμα προηγείται της αιτίας.
Πχ. στο ανωτέρω παράδειγμα η νέα σύνταξη ΕΦΚΑ είναι 2.805,07 €.
Σε αυτό το στάδιο δεν γνωρίζουμε ακόμη τις πραγματικές αποδοχές, οι οποίες καθορίζονται μετά την αφαίρεση του 80% της αύξησης, η οποία αύξηση καθορίζεται από το φορολογητέο ποσό, το οποίο με τη σειρά του καθορίζεται μετά την αφαίρεση των κρατήσεων, τις οποίες κρατήσεις όμως δεν μπορούμε να υπολογίσουμε γιατί δεν γνωρίζουμε τις πραγματικές αποδοχές! (φαύλος κύκλος)
Από την άλλη, εάν μειωνόταν εκ των υστέρων οι κρατήσεις αναλογικά σε σχέση με τις πραγματικά καταβαλλόμενες αποδοχές (μόνο στο δεύτερο πίνακα), τότε θα αυξανόταν το φορολογητέο ποσό των πραγματικών αποδοχών και ο δικαιούχος στην περίπτωση αυτή θα λάμβανε αύξηση στο καταβαλλόμενο ποσό μεγαλύτερη από 20% της συνολικής διαφοράς που προβλέπεται από το νόμο.